zamknij

Wiadomości

Jak nasze miasta i gminy walczą ze smogiem? Sprawdziliśmy kto naprawdę działa, a kto udaje

2016-11-22, Autor: Wacław Wrana

Smog nie zna granic administracyjnych. Dlatego, by walka o czyste powietrze w naszym regionie miała sens, potrzebne jest zaangażowanie nie jednego czy dwóch miast, ale wszystkich samorządów. Dlatego postanowiliśmy sprawdzić, co tak naprawdę na rzecz walki ze smogiem robi każda z 25 gmin subregionu zachodniego województwa śląskiego. Najwięcej punktów w naszym rankingu uzyskał Rybnik i Wodzisław Śląski. Na drugim biegunie rankingu są gminy z raciborszczyzny, których władze zachowują się tak, jakby problem smogu nie istniał.

Reklama

Partnerami sporządzonego raportu i rankingu są:

- firma Klimosz to jeden z czołowych producentów kotłów żeliwnych oraz stalowych na paliwo stałe oraz kotłów automatycznych na eko-groszek, pelet i biomasę

- firma Kliwent autoryzowany dystrybutor klimatyzatorów, pomp ciepła i oczyszczaczy powietrza marki Daikin

- salon RuckZuck Prestige, Drzwi – Podłogi – Okna – Bramy (z montażem 15% taniej).

Do wszystkich gmin subregionu zachodniego rozesłaliśmy ankiety, w których szczegółowo wypytaliśmy o podejmowane działania na poprawy jakości powietrza. Pytania dotyczyły „twardych”, konkretnych działań, takich jak dotacje dla mieszkańców na wymianę źródeł ciepła, ale nie tylko. Prosiliśmy także o informacje na temat podejmowanych działań edukacyjnych i informacyjnych. Chcieliśmy też poznać nastawienie włodarzy miast gmin do takich kwestii jak wprowadzenie zakazu spalania innych paliw stałych niż węgiel. Nie omieszkaliśmy też sprawdzić, czy urzędnicy sami dają dobry przykład obywatelom – stąd pytanie jakie źródła ciepła używane jest w magistracie.

Na podstawie pozyskanych od samorządów danych określiliśmy 10 kryteriów, według których których sporządziliśmy ranking. Ma on w jasny sposób zidentyfikować i ocenić faktyczne działania lokalnych władz na rzecz czystego powietrza. Zobaczcie o co spytaliśmy samorządy i jakie przyjęliśmy kryteria:

1. Czy w mieście/gminie obowiązuje program dotacji dla mieszkańców na wymianę źródeł ciepła? (1 punkt)

Pytamy o ekodotacje dla mieszkańców, bo uważamy, że to jedno z najprostszych i najłatwiejszych do wdrożenia narzędzi w walce ze smogiem. Co ciekawe, na 25 gmin w subregionie wsparcie finansowe inwestycji ekologicznych obywateli oferuje tylko 17. Na czarnej liście gmin, które w 2016 roku nie udzielały dotacji są: Czerwionka-Leszczyny, Gorzyce, Kornowac, Krzanowice, Kuźnia Raciborska, Nędza, Pietrowice Wielkie i Rudnik. Dodajmy, że Czerwionce-Leszczynach i Gorzycach zapadły już decyzje o uruchomieniu programów dotacji od 2017 roku.

2. Czy dotacje przysługują również właścicielom nowych budynków? (1 punkt)

To pytanie znalazło się w naszej ankiecie, ponieważ prawo w Polsce nadal zezwala na montaż w nowych domach nieekologicznych kotłów, tzw. kopciuchów. W efekcie, w naszych miastach i gminach ciągle przybywa dymiących kominów! W naszym rankingu jednym punktem nagrodziliśmy tylko te samorządy, które właścicielom nowych budynków oferują dotację na większość źródeł ciepła. Pół punktu przyznaliśmy tym gminom, które dotują jedynie montaż pompy ciepła. Na pochwałę w tej kwestii zasługują: Jastrzębie-Zdrój, Radlin i Świerklany, które właścicielom nowych domów oferują szeroki wachlarz dotacji na ekologiczne źródła ciepła.

3. Jaki procent budżetu Miasta/Gminy wydawany jest na ekodotacje? (0-3 punktów)

Największe rozczarowanie rankingu. Okazuje się, że na rozwiązanie jednego z największych problemów mieszkańców, jakim jest zanieczyszczone powietrze, władze przeznaczają śmieszne pieniądze, najczęściej nieprzekraczające 1% wydatków budżetowych. Najwięcej – 5,6 mln złotych wydał Rybnik, ale to tylko 0,8% budżetu tego miasta. Procentowo najwięcej na dotacje dla mieszkańców wydają gminy Mszana (2,8%) i Jejkowice (2,05%).

A punktowaliśmy tak: przedział od 0, 01% do 1,0% budżetu – 1 punkt, 1,01% - 2,0% budżetu – 2 punkty, pow. 2% budżetu – 3 punkty.

4. Czy Miasto/Gmina dokonało inwentaryzacji źródeł ciepła? (1 punkt)

Wychodzimy z założenia, że żeby wiedzieć jak rozwiązać problem, to najpierw trzeba go zdiagnozować. A więc policzyć ile nieekologicznych źródeł ciepła na terenie gminy jeszcze zostało. Jednym punktem nagrodziliśmy te samorządy, które podjęły ten trud, nawet jeśli badania ankietowe przeprowadzone zostały w ograniczonym zakresie. Taką inwentaryzacją chwalą się: Czerwionka-Leszczyny, Gorzyce, Jejkowice, Radlin, Rybnik i Wodzisław Śląski.

5. Czy na terenie Miast/Gminy przeprowadzane były akcje informacyjne na temat smogu? (1 punkt)

Wszystkie gminy widzą potrzebę uświadamiania i edukowania społeczeństwa. Zakres podejmowanych działań jest szeroki i zróżnicowany: od prelekcji w szkołach, przez plakaty po billboardy. Wiele dobrego w naszym regionie robią też organizacje pozarządowe (np. projekt „Wyjście Smoga”). Zdarzają się nawet oddolne, społeczne inicjatywy jak ostatnia akcja w Rybniku „Nadchodzi błękit”. Przypomnijmy również, że samorządy naszego subregionu przystąpiły do akcji „Gmina z dobrą energią”. W naszym rankingu wszystkim gminom przyznajemy 1 punkt. 

6. Czy na terenie gminy usytuowana jest stacja pomiarowa wskazująca stężenie pyłu zawieszonego (PM10) lub czy w ciągu 12 miesięcy władze gminy zamierzają wystąpić do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o zlokalizowanie na terenie gminy stacji pomiarowej? (1 punkt)

Aktualnie stacje pomiarowe pyłu zawieszonego prowadzone przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska znajdują się w: Godowie, Rybniku, Wodzisławiu Śląskim i Żorach. Z tego powodu to te gminy prezentowane są w niechlubnych rankingach zanieczyszczonego powietrza. Byliśmy ciekawi, jaki jest stosunek włodarzy pozostałych gmin do prezentacji wyników badań stężenia PM10. Czy stać ich na spojrzenie brutalnej prawdzie w oczy, czy też wygodniej im schować głowę w piasek i akceptować sytuację, że konsekwencje pomiarów czystości powietrza ponoszą sąsiedzi? Stąd prowokacyjne pytanie o to, czy w ciągu 12 miesięcy władze zamierzają wystąpić do WIOŚ o zlokalizowanie na terenie gminy stacji pomiarowej. Reakcja? Żaden z prezydentów, burmistrzów i wójtów nie odważył się złożyć takiej deklaracji. Wstyd, panie i panowie! I zero punktów...

7. Czy mieszkańcy mogą zgłaszać przypadki spalania odpadów straży miejskiej lub straży gminnej? (1 punkt)

Z naszych obserwacji wynika, że skuteczna walka z karygodnymi przypadkami spalania odpadów bez udziału straży miejskiej lub gminnej jest niemożliwa. Tylko dzięki szybkiej reakcji strażników można wywrzeć presję na tych, którzy za nic mają apele o niespalanie śmieci. Dlatego 1 punktem nagrodziliśmy samorządy, które wykorzystują straż do walki ze smogiem.

8. Czy straż miejska w okresie od lipca 2015 roku do czerwca 2016 roku wystawiła przynajmniej 1 mandat za spalanie śmieci lub czy władze gminy wystąpiły do sądu rejonowego wniosków o ukaranie za popełnienie wykroczenia z art.191 ustawy o odpadach? (1 punkt)

Wiemy, że poglądy na to czy lepiej karać czy też rozsądniej pouczać są różne. Jako Redakcja stoimy jednak na stanowisku, że czas apeli, próśb i pouczeń już dawno minął. Stawka toczy się o zdrowie i życie nasze oraz naszych dzieci. Dlatego uważamy, że każdy wykryty przypadek spalania odpadów powinien być surowo karany mandatem karnym. Stąd w pytaniu pojawia się symboliczny przynajmniej 1 mandat, mający świadczyć o tym, że straż miejska podchodzi poważnie do zgłoszeń o spalaniu śmieci. W tej kategorii zapunktowały straże z: Czerwionki-Leszczyn, Jastrzębia-Zdroju, Lysek, Raciborza, Radlina, Rybnika, Rydułtów i Wodzisławia Śląskiego.

9. Czy w siedzibie władz Miasta/Gminy zainstalowane jest ekologiczne źródło ciepła? (1 punkt)

To przykre, że na naszym terenie wciąż są samorządy, które zamiast świecić przykładem, ogrzewają budynki magistratów „kopciuchami”. Na czarnej liście dymiących gmin dosłownie i w przenośni są: Gaszowice, Gorzyce, Kornowac, Lubomia, Lyski, Pietrowice Wielkie i Rudnik.

10. Czy Prezydent/Burmistrz/Wójt Gminy opowiada się za wprowadzeniem przez sejmik województwa zakazu spalania innych paliw stałych niż węgiel? (1 punkt)

Eksperci nie mają wątpliwości: dopóki nie zostanie wprowadzony w życie prawny zakaz spalania odpadów produkcji węgla, jakimi są flot i muł, smogu się nie pozbędziemy. Jeśli włodarze miast i gmin nie będą lobbować za tym rozwiązaniem, do przyjęcia przez sejmik województwa stosownej uchwały może nigdy nie dojść. Stąd nasze pytanie. Część odpowiedzi rozczarowuje. „Nie” dla zakazu spalania flotu i mułu mówią: wójt Jejkowic, wójt Pietrowic Wielkich, burmistrz Radlina i wójt Rudnika. Od jednoznacznej odpowiedzi uchylili się: wójt Mszany, wójt Krzyżanowic, burmistrz Rydułtów. Czy to chęć przypodobania się wyborcom?

Tyle kryteria rankingu. A klasyfikacja miast i gmin przedstawia się tak:

1. Rybnik - więcej>> 9 pkt.
  Wodzisław Śląski - więcej>> 9 pkt.
3. Jastrzębie-Zdrój - więcej>> 8 pkt.
  Jejkowice - więcej>> 8 pkt.
  Radlin - więcej>> 8 pkt.
6. Racibórz - więcej>> 7,5 pkt.
7. Godów - więcej>> 7 pkt.
  Krzyżanowice - więcej>> 7 pkt.
9. Czerwionka-Leszczyny - więcej>> 6 pkt.
  Lyski - więcej>> 6 pkt.
  Marklowice - więcej>> 6 pkt.
  Mszana - więcej>> 6 pkt.
  Rydułtowy - więcej>> 6 pkt.
  Świerklany - więcej>> 6 pkt.
  Żory - więcej>> 6 pkt.
16. Gaszowice - więcej>> 5 pkt.
  Pszów - więcej>> 5 pkt.
  Lubomia - więcej>> 4,5 pkt.
19. Gorzyce - więcej>> 3 pkt.
  Kornowac - więcej>> 3 pkt.
  Krzanowice - więcej>> 3 pkt.
  Kuźnia Raciborska - więcej>> 3 pkt.
  Nędza - więcej>> 3 pkt.
24. Pietrowice Wielkie - więcej>> 1 pkt.
  Rudnik - więcej>> 1 pkt.

> Zobacz szczegółową ocenę wszystkich gmin na infografikach

Już jutro przedstawimy Wam opinie o wynikach rankingu przedstawicieli stowarszyszen zajmujących się walką ze smogiem. A tymczasem ciekawi jesteśmy jakie jest Wasze zdanie na temat tego, co na rzecz czystego powietrza w regionie robią nasze samorządy. Komentujcie!

Oceń publikację: + 1 + 4 - 1 - 4

Obserwuj nasz serwis na:

Komentarze (7):
  • ~Krzysztof Wrona 2016-11-22 18:56:31

    To chore, że niektóre gminy nie dofinansowują dopłat do nowego budownictwa, czemu ktoś kto buduje nowy dom jest gorszy od tego kto ma już dom??

    10 2
  • ~wodzislawianin1 2016-11-22 20:31:37

    dopóki nie będzie zakazu palenia mułem, flotem oraz obowiązkowych przyłączy do CO (lub zamiennie gaz, olej) tam gdzie jest taka możliwość to nic się nie zmieni. Dziś jechałem z Wilchw przez Krosztoszowice i Skrzyszów do Godowa. Od Cyganka do samego Godowa od 16:00 to była tragedia jak zaczęli kopcić. Setki, tysiące piecy, pełno dymu. Dom na domu, komin na kominie. Bez zakazu tu nic i nikt nie pomoże. Potrujemy się wszyscy.

    11 5
  • ~Dr Svevo 2016-11-22 23:22:53

    ~wodzislawianin1~ogrzanie domu 110metrów olejem kosztuje rocznie 7 tys zł.Kogo na to stać?
    ~Krzysztof Wrona~jest takie stare powiedzenie-kto się żeni i buduje tego nikt nie żałuje...

    6 6
  • ~krzoci 2016-11-23 12:13:54

    aby wyniki/dane z ankiety nosiły znamiona bezstronności pytania nie powinny być redagowane przez zainteresowanych tymi odpowiedziami. Tymczasem wynika, że "pomocnym" w ich układaniu byli przedstawiciele władz miasta, które są zainteresowane czołową pozycją Wodzisławia w tym rankingu.

    4 0
  • ~Arteks 2016-11-24 10:07:16

    @Krzysztof - to jakaś totalna fanaberia żeby miasta miały dopłacać bogatym ludziom do budowy domów... Należy tak zmienić prawodastwo, żeby ludzie budując dom mieli świadomość obowiązku podłączania się do co, gazu lub montowania ekologicznych pieców na eko-groszek. Powinno się dać 5 lat na wymontowanie i likwidację wszystkich pieców typu "śmieciuch". @Dr_svevo - ludzie muszą wreszcie zrozumieć, że jeśli mają za duży dom, nie stać ich dalej na ogrzewanie czy utrzymanie domu - niech je sprzedają i idą na bloki. Tłumaczenie się, że kogoś nie stać jest przy obecnych cenach nieruchomości - nie do utrzymania. Także przy co raz bardziej rosnących zarobkach. Jesteśmy regionem bogatych ludzi o mentalności mongołów i jaskiniowców jeśli chodzi o ogrzewanie, dlatego po zmroku często nie można wyjść na spacer aby się nie udusić... :/

    6 6
  • ~Piotrek 2016-11-24 16:50:47

    Polecam od razu strzelać do ludzi, którzy palą koksem, flotem czy węglem, a nawet i drewnem. Kulka w potylicę załatwi problem smogu raz na zawsze.

    Przypominam również, że okres grzewczy trwa zwykle od połowy października do końca marca, a w pozostałych miesiącach smog też się utrzymuje. Postuluję również o kulkę w łeb posiadaczom samochodów, zwłaszcza tych starych pięcioletnich trupów. No ja nie mam pojęcia, jak tak można. Jesteśmy bogatym regionem, a mentalność mongolska bo ludzie nie jeżdżą samochodami elektrycznymi, że już nie wspomnę o rowerach.

    I zamknąć kopalnie, fabryki trucizny w świetle prawa.

    5 4
  • ~Radosław Lisowski 2016-11-28 21:03:58

    W zeszłym tygodniu wysłałem do Prezydenta maila z zapytaniem że jak to iż w tym roku do miejsc gdzie ciągnęli nowy ciepłociąg i była przeprowadzana termomodernizacja (Opolska, Kościelna) lecz w dalszym ciągu leci z kominów czarny dym??

    0 0

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami Użytkowników portalu. Redakcja portalu tuWodzislaw.pl nie ponosi odpowiedzialności za ich treść.

Alert tuWodzislaw.pl

Byłeś świadkiem wypadku? W Twojej okolicy dzieje sie coś ciekawego? Chcesz opublikować recenzję z imprezy kulturalnej? Wciel się w rolę reportera tuWodzislaw.pl i napisz nam o tym!

Wyślij alert

Sonda

Przepisy dotyczące aborcji w Polsce:





Oddanych głosów: 316